Энергетика дар асри XXI на танҳо соҳаи техникӣ ё иқтисодӣ, балки асоси амнияти миллӣ, истиқлолияти давлатӣ ва зиндагии шоистаи мардум мебошад. Ҳеҷ як давлат бидуни системаи устувори энергетикӣ наметавонад рушди саноат, илм, технология ва иҷтимоиётро таъмин намояд. Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки дорои захираҳои бузурги обӣ ва иқтидори неруи барқароршаванда мебошад, рушди соҳаи энергетикаро ҳамчун самти стратегӣ интихоб кардааст.

Паёми Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 16 декабри соли 2025 ҳамчун ҳуҷҷати сиёсӣ ва барномавӣ барои рушди соҳаи энергетика аҳамияти махсус дорад. Ин Паём на танҳо натиҷаҳои корҳои анҷомёфтаро ҷамъбаст намуд, балки дурнамои рушд ва вазифаҳои ояндаро низ муайян кард.

Пешвои миллат дар Паёми худ таъкид намуданд, ки рушди устувори иқтисод бидуни таъмини неруи барқи боэътимод ғайриимкон аст. Аз ҷумла, таъкид гардид: «Соҳаи энергетика яке аз самтҳои калидии рушди иқтисоди миллӣ буда, пешрафти дигар соҳаҳо аз сатҳи рушди он вобастагии зич дорад».

Ин суханон нишон медиҳанд, ки энергетика на танҳо як бахши иқтисод, балки муҳаррики асосии тамоми низоми иқтисодии кишвар мебошад. Имрӯз рушди саноат, рақамикунонии иқтисод, рушди нақлиёт, тиб, маориф ва ҳатто амнияти миллӣ аз таъмини устувори неруи барқ вобаста аст. Тоҷикистон бо татбиқи лоиҳаҳои бузурги энергетикӣ, аз ҷумла сохтмони неругоҳҳои барқи обӣ, шабакаҳои интиқоли барқ ва иншооти муосири энергетикӣ, қадамҳои устувор дар роҳи истиқлолияти энергетикӣ гузошта истодааст. Паёми Президенти кишвар рӯҳияи иқтисоди сабз ва рушди устуворро таҷассум мекунад. Тоҷикистон ҳамчун кишвари кӯҳсор бо захираҳои бузурги обӣ, офтобӣ ва бодӣ метавонад ба яке аз марказҳои муҳими истеҳсоли энергияи барқароршаванда дар минтақа табдил ёбад. Дар Паём таъкид гардид, ки истифодаи самараноки захираҳои табиӣ ва ҷорӣ намудани технологияҳои сабз вазифаи муҳими давлат мебошад. Пешвои миллат зикр намуданд, ки рушди гидроэнергетика, истифодаи неруи офтобӣ ва бодӣ, инчунин баланд бардоштани самаранокии истифодаи неруи барқ аз афзалиятҳои сиёсати энергетикӣ ба шумор мераванд. Ин сиёсати дурбинона на танҳо рушди иқтисодӣ, балки ҳифзи муҳити зист, кам кардани партовҳои карбон ва мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлимро таъмин мекунад. Дар шароити ҷаҳони муосир, ки кишварҳо ба иқтисоди сабз мегузаранд, Тоҷикистон имконияти воқеӣ дорад, ки ба пешсафи истеҳсоли энергияи тоза табдил ёбад.

Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон танҳо як суханронӣ нест, балки санади барномавии сиёсиву иқтисодӣ мебошад, ки самтҳои асосии рушди давлатро барои солҳои минбаъда муайян мекунад. Дар Паём вазифаҳои мушаххас барои Ҳукумат, вазорату идораҳо, бахши хусусӣ ва ҷомеа гузошта шудаанд. Пешвои миллат таъкид карданд, ки барои таъмини рушди устувори энергетика ҷорӣ намудани технологияҳои муосир, ҷалби сармоягузорӣ, такмили қонунгузорӣ ва тайёр кардани мутахассисони баландихтисос зарур аст. Ин ҳама тадбирҳо ба таҳкими амнияти энергетикӣ ва баланд бардоштани рақобатпазирии иқтисоди миллӣ равона шудаанд.

Паём на танҳо сиёсати давлатӣ, балки ҷаҳонбинии энергетикии ҷомеаро ташаккул медиҳад. Он шаҳрвандонро ба сарфакорӣ, истифодаи самараноки неруи барқ ва масъулият дар назди табиат даъват менамояд. Имрӯз, вақте ки ҷаҳон бо мушкилоти норасоии энергия ва тағйирёбии иқлим рӯ ба рӯ шудааст, ҳар як шаҳрванд бояд дар истифодаи неруи барқ масъулиятшинос бошад. Паём мардумро ба ин фарҳанги нав – фарҳанги истифодаи оқилонаи энергия – раҳнамун месозад.

Дар ҷаҳони муосир энергетика яке аз унсурҳои муҳими амнияти миллӣ ба ҳисоб меравад. Давлате, ки соҳиби манбаъҳои устувори энергия мебошад, мустақилияти иқтисодӣ ва сиёсӣ дорад. Пешвои миллат дар Паём таъкид намуданд, ки таъмини амнияти энергетикӣ яке аз ҳадафҳои стратегии давлат мебошад. Бо татбиқи лоиҳаҳои бузурги энергетикӣ, Тоҷикистон на танҳо талаботи дохилиро қонеъ месозад, балки имконияти содироти неруи барқро низ васеъ менамояд.

Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамчун роҳнамои стратегӣ барои рушди соҳаи энергетика аҳамияти бузурги сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ дорад. Он самтҳои асосии сиёсати энергетикиро муайян намуда, кишварро ба сӯи истиқлолияти энергетикӣ, иқтисоди сабз ва рушди устувор раҳнамун месозад. Бо татбиқи вазифаҳои дар Паём зикршуда, Тоҷикистон метавонад ба яке аз кишварҳои пешрафтаи энергетикии минтақа табдил ёбад, иқтисоди миллиро тақвият диҳад ва зиндагии шоистаи шаҳрвандонро таъмин намояд.

Паём имрӯз на танҳо сухани роҳбар, балки даъват ба амал, стратегия барои оянда ва рамзи рушди устувори Тоҷикистон мебошад.

Дабир Мирзоев,

устоди ДПДТТХ