ТЕРРОРИЗМ ҲАМЧУН ТАҲДИД БА АМНИЯТИ ҶОМЕА: НАҚШИ ҶАВОНОН ДАР ПЕШГИРИИ ОН
Дар шароити ҷаҳони муосир масъалаи таъмини амният ва суботи ҷомеа ба яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатҳо табдил ёфтааст. Яке аз хатарноктарин таҳдидҳое, ки ба сулҳ, ваҳдат ва рушди устувори кишварҳо таъсири манфӣ мерасонад, терроризм мебошад. Ин падидаи номатлуб бо истифода аз зӯроварӣ ва тарсу ҳарос на танҳо амнияти давлатҳоро зери хатар мегузорад, балки ҳаёти осоиштаи шаҳрвандон, арзишҳои умумибашарӣ ва ояндаи ҷавононро низ таҳдид мекунад.
Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун кишвари сулҳдӯст ва ҷонибдори суботи минтақавӣ ва байналмилалӣ терроризм ва ифротгароиро дар ҳама шаклҳояш қатъиян маҳкум намуда, мубориза бар зидди ин зуҳуротро яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлатӣ қарор додааст. Дар ин раванд, нақши ҷавонон ва махсусан донишҷӯён ҳамчун қишри фаъоли ҷомеа аҳамияти махсус касб менамояд.
Терроризм ҳамчун зуҳуроти иҷтимоӣ ва сиёсӣ маҷмӯи амалҳои зӯроваронаест, ки бо мақсадҳои ғаразнок, аз ҷумла сиёсӣ, идеологӣ ё дигар манфиатҳо анҷом дода мешаванд. Ҳадафи асосии амалҳои террористӣ эҷоди тарсу ваҳм дар ҷомеа, халалдор намудани суботи иҷтимоӣ ва фишор овардан ба мақомоти давлатӣ мебошад. Оқибатҳои терроризм на танҳо дар талафоти ҷониву молӣ, балки дар заиф гардидани эътимоди иҷтимоӣ, осеб дидани иқтисод ва коҳиши сатҳи амнияти умумӣ ифода меёбанд.
Бояд таъкид намуд, ки терроризм ҳеҷ гуна асоси динӣ ё фарҳангӣ надорад. Ҳамаи динҳои ҷаҳонӣ, аз ҷумла Ислом, сулҳ, адолат ва ҳифзи ҳаёти инсонро тарғиб менамоянд. Аз ин рӯ, истифодаи дин ҳамчун василаи сафедкунии терроризм таҳрифи ғояҳои аслии динӣ буда, мақсадҳои харобиоварро пайгирӣ мекунад.
Таҷриба нишон медиҳад, ки ҷавонон дар баробари имкониятҳои васеи рушд, ҳамзамон ба таъсири ғояҳои ифротӣ осебпазир мебошанд. Норасоии дониш, сатҳи пасти маърифати сиёсӣ ва ҳуқуқӣ, мушкилоти иҷтимоӣ ва таъсири муҳити иттилоотӣ метавонанд боиси ҷалби ҷавонон ба гурӯҳҳои ифротӣ гарданд. Шабакаҳои иҷтимоӣ дар ин раванд нақши муҳим доранд, зеро баъзан ҳамчун воситаи паҳнсозии маълумоти бардурӯғ ва таблиғоти ифротгароӣ истифода мешаванд.
Дар чунин шароит, баланд бардоштани сатҳи маърифати шаҳрвандӣ, ташаккули тафаккури интиқодӣ ва тарбияи ҷавонон дар рӯҳияи ватандӯстӣ ва эҳтиром ба қонун аҳамияти аввалиндараҷа дорад. Донишҷӯён бояд қодир бошанд, ки маълумоти дурустро аз ғалат фарқ намуда, ба ҳар гуна даъватҳои хатарнок муқовимат нишон диҳанд.
Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти пешгирӣ ва муқовимат ба терроризм сиёсати пайгирона ва муназзамро амалӣ менамояд. Қабули санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ, стратегияҳо ва барномаҳои давлатӣ, ҳамчунин тақвияти ҳамкорӣ бо созмонҳои байналмилалӣ далели равшани мавқеи қатъии давлат дар ин самт мебошад. Тоҷикистон бо дарназардошти манфиатҳои миллӣ ва минтақавӣ дар таъмини амнияти дастаҷамъона саҳми муносиб мегузорад.
Яке аз самтҳои калидии сиёсати давлатӣ кор бо ҷавонон ва фароҳам овардани шароити мусоид барои таҳсил, фаъолияти илмӣ, касбомӯзӣ ва иштироки фаъоли онҳо дар ҳаёти ҷамъиятӣ мебошад. Ин тадбирҳо ба коҳиш додани омилҳои иҷтимоии ифротгароӣ мусоидат менамоянд.
Донишҷӯён ҳамчун қишри фаъоли ҷомеа бояд дарк намоянд, ки таъмини амният ва суботи иҷтимоӣ танҳо вазифаи мақомоти давлатӣ нест. Иштироки фаъолонаи шаҳрвандон, бахусус ҷавонон, дар пешгирии терроризм нақши ҳалкунанда дорад. Дар ин замина, донишҷӯён бояд сатҳи маърифати ҳуқуқӣ ва сиёсиро пайваста баланд бардоранд, ба қонун ва арзишҳои миллӣ эҳтиром гузоранд ва дар корҳои ҷамъиятӣ фаъол бошанд.
Иштирок дар чорабиниҳои илмӣ, фарҳангӣ ва маърифатӣ, баргузории муҳокимаҳо ва семинарҳо дар мавзуи пешгирии ифротгароӣ метавонад ба ташаккули фазои солими фикрӣ дар муҳити донишгоҳӣ мусоидат намояд.
Сулҳ ва ваҳдати миллӣ аз муҳимтарин дастовардҳои халқи Тоҷикистон мебошанд. Ҳифзи ин неъматҳо аз ҳар гуна таҳдид, аз ҷумла терроризм, вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди кишвар аст. Терроризм кӯшиш менамояд, ки бо роҳи тафриқаандозӣ ва зӯроварӣ суботи ҷомеаро халалдор созад, аммо ҷомеаи муттаҳид ва огоҳ метавонад ба чунин таҳдидҳо муқовимат намояд.
Ҷавонон ва донишҷӯён бояд дар таҳкими таҳаммулпазирӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва эҳтироми арзишҳои умумибашарӣ нақши фаъол бозанд ва ҳамчун намунаи шаҳрвандони масъулиятшинос баромад намоянд.
Хулоса, терроризм яке аз таҳдидҳои ҷиддии замони муосир ба амният ва суботи ҷомеа мебошад. Муқовимат ба ин падида танҳо бо тадбирҳои қудратӣ маҳдуд намегардад, балки бештар ба сатҳи маърифат, огоҳӣ ва иштироки фаъоли шаҳрвандон вобаста аст. Донишҷӯён ҳамчун неруи зеҳнӣ ва иҷтимоии ҷомеа бояд дар пешгирии терроризм саҳми арзанда гузоранд.
Танҳо бо иттиҳод, таҳаммулпазирӣ, эҳтиром ба қонун ва арзишҳои инсонӣ метавон сулҳ ва суботи ҷомеаро ҳифз намуда, ояндаи устувор ва амнро барои наслҳои оянда таъмин кард.
Насимҷон Тошхоҷаев, устоди ДПДТТ ба номи академик Муҳаммад Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд